Szukaj
  • Małgorzata Stando Pawlik

Jak wygląda prawidłowy rozwój mowy dziecka?

Aktualizacja: maj 4

Rozwój mowy jest procesem uwarunkowanym genetycznie. Dla właściwego jej rozwoju wymagane są jednak nie tylko wrodzone właściwości organizmu, ale przede wszystkim odpowiednie środowisko, w którym przebiega rozwój dziecka.  To właśnie kontakty społeczne powodują konieczność posługiwania się słowem, a co za tym idzie następuje proces przygotowywania narządów (krtani, języka, warg, podniebienia) do funkcji mowy.  


Mowa rozwija się etapami w ciągu pierwszych 5 - 6 lat. U przeciętnie rozwijających się dzieci w normie intelektualnej i z prawidłowo rozwijającym się słuchem etapy te przebiegają niemal tak samo. Dokonując wiec diagnozy prawidłowości rozwoju mowy dziecka opieramy się na przyjętych w logopedii prawidłowościach.

Według L. Kaczmarka rozwój mowy w okresie postnatalnym można podzielić na cztery etapy:

  1. okres melodii (od urodzenia do 1 roku życia),

  • krzyk i płacz (0 - 3m. ż.)

  • głużenie (3 - 6 m. ż.)

  • gaworzenie (6 - 9/12 m.ż.)

2. okres wyrazu (od 1 do 2 roku życia),

3. okres zdania (od 2 do 3 roku życia),

4. okres swoistej mowy dziecięcej (od 3 do 7 roku życia).

Okres melodii

0 - 3 m. ż. - krzyk i płacz mają charakter symptomu. Dziecko robi to w sposób nieświadomy - jeśli coś mu dolega wówczas płacze bądź krzyczy

Ok. 3 miesiącu życia pojawia się odruch bezwarunkowy tzw. głużenie (gruchanie), które jest jednakowe na wszystkich kontynentach oraz występuje u dzieci głuchych. Głużenie charakteryzuje się wydawaniem przez niemowlę różnych dźwięków realizowanych przypadkowo. Są to głównie głoski tylnojęzykowe oraz zwarte, zdarzają się również wargowe. Gruchanie występuje wówczas, gdy dziecko jest zadowolone i odprężone.

Około 6 miesiąca dziecko przechodzi w kolejną fazę rozwojową, a mianowicie w okres gaworzenia. Gaworzenie jest odruchem warunkowym i charakteryzuje się zamierzonym wydawaniem i powtarzaniem dźwięków. Na początku tego okresu pojawiają się pierwsze sylaby (ma, ta, ba, później: ma - ma, ta - ta, ba - ba), które dziecko powtarza wielokrotnie, ale nie przypisuje im konkretnego znaczenia. Z końcem pierwszego roku życia wypowiada już 2 - 3 wyrazy (mama, baba, tata). Wchodząc w kolejny etap rozwoju mowy, dziecko rozumie już wiele i potrafi spełniać proste polecenia.

Płacz i krzyk z symptomu przekształca się w sygnał. Jest wolicjonalny

Okres wyrazu

Dziecko potrafi wypowiedzieć wszystkie samogłoski z wyjątkiem nosowych „ą”, „ę” oraz spółgłoski:

wargowe p, b, m;

przedniojęzykowo - zębowe: t, d, n;

tylnojęzykowe k, g i

środkowojęzykowe ś, a czasami też ć.

Pozostałe spółgłoski zastępuje innymi, podobnymi.

W tym okresie cechą charakterystyczną jest to, iż dziecko wypowiada tylko pierwszą lub ostatnią sylabę wyrazu. Wyraz pełni w tym momencie funkcję zdania. 


Okres zdania

Dziecko używa następujących głosek:

wargowe p, pi, b, bi ,m mi;

wargowo - zębowe: f, fi, w, wi;

przedniojęzykowo - zębowe: t, d, n;

środkowojęzykowe: ś, ź, ć, dź, ń, ki, gi;

tylnojęzykowe: k, g, ch;

przedniojęzykowo – dziąsłowe: l.

Z końcem tego okresu mogą pojawić się również głoski: s, z, c, a także: sz, ż, cz, dż.

Okres ten charakteryzuje się tym, iż dziecko nie potrafi wyartykułować niektórych głosek, ale wie jak dana głoska powinna brzmieć i jest w stanie wyróżnić ją w wyrazie.

Dziecko tworzy dwuwyrazowe zlepki zdań np. „baba koko” – które w konkretnej sytuacji są komunikatywne dla odbiorcy. Wraz z biegiem rozwoju, zlepki wyrazowe przekształcane są w równoważniki zdań. Znaczenie ich jest już bardziej przejrzyste, ale nadal są ściśle powiązane z kontekstem sytuacyjnym.

Okres przyswajania podstaw systemu językowego kolejno:

ok.. 18. m.ż. - wypowiedzi 2-wyrazowe

składnia

fleksja rzeczownika

fleksja czasownika

odmiana przez przypadki do 2 r. ż.

liczba mnoga

rodzaj

kategoria osoby - dominuje 2. i 3., 1. os. pojawia się ok.. 24 m. ż.

opanowanie czasu teraźniejszego


Okres swoistej mowy dziecięcej

Mowa dziecka nie jest jeszcze doskonała.

Występują kontaminacje (tworzenie wyrazu z 2 - 3 innych, np. słowo „zakluczyć” oznacza wyrażenie „zamknąć drzwi”), neologizmy (np. dziecko nazywa fontannę - „tryskawicą”), przestawianie głosek (metatezy, np. „kordła”), uproszczenia grup spółgłoskowych (substytucja).

Pod koniec 4 roku życia dziecko potrafi wypowiedzieć już głoski s, z, c, dz,  sz, cz, ż, dż.

Ok. 5- 6 r. ż. Pojawia się głoska r


Jeśli Twoje dziecko rozwija się inaczej skonsultuj się z logopedą lub neurologopedą w Meritum!

0 wyświetlenia
NA SKRÓTY

Kontakt:

OFERTA

Studia Podyplomowe

KONTAKT

Centrum Rozwoju, Diagnozy i Terapii "Meritum"

ul. H. Hubala - Dobrzańskiego 99B/1

41-218 Sosnowiec

e-mail: centrum@fundacjameritum.com

tel. 506 506 761

Znajdź nas
Zapraszamy

Od poniedziałku do piątku

w godzinach 10.00 - 18.00

(możliwość umawiania wizyt od godz. 8.00)

oraz w soboty 9.00 - 14.00

  • White Google+ Icon
  • White Facebook Icon

Centrum "Meritum" prowadzi bezpłatne Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka!